XVIII KONKURS RECYTACJI W GWARZE ŚLĄSKIEJ

ŚLĄSKAOJCZYZNA POLSZCZYZNA

SPRAWOZDANIE:

 

W dniu 05.03.2009 (finał), w ramach I Chorzowskiego Festiwalu Nauki, w IV Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Chorzowie, odbył się XVII Konkurs Recytacji w Gwarze Śląskiej, przy wsparciu finansowym Urzędu Miejskiego w Chorzowie.

Do konkursu  przystąpiło 34 uczniów ze szkół ponadgimnazjalnych Górnego Śląska. Jury w składzie:

·         prof. dr hab. Helena Synowiec z Katedry Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (przewodnicząca jury)

·         dr Danuta Krzyżyk z Katedry Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

·         mgr Halina Pisarkowa, emerytowana polonistka z IV LO w Chorzowie

·         prof. dr hab. Dariusz Rott z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego, aktywny badacz kultury i literatury śląskiej

·         prof. dr hab. Jacek Lyszczyna z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego, od wielu lat zajmujący się kulturą śląską

ustaliło następującą kolejność:

o   Grand Prix (I miejsce): Ewelina Liszka – LO im. Powstańców Śląskich Bieruń – tekst Alojzego Lyski: „Doczekałach pięknego wieku”

o   II Miejsce: Jakub Skurzok – Gimnazjum w Istebnej – z tekstem własnym: „Ło Czarcim Młynie na Girowej”

o   III Miejsce: Szymon Staniszewski - I LO  – Wodzisław Śląski  - tekst Brunona Strzałki: „Jak się utopce na Kijonie pomściły”

o   I Wyróżnienie: Daria Sosna – Gimnazjum nr 15 – Bytom – tekst: „Stworzenie świata”

o   II wyróżnienie: Paweł Kiermaszek - I LO  – Wodzisław Śląski -  z tekstem Bronisławy Brewińskiej: „Jak to z Alojzowym graniem było”

o   III Wyróżnienie: Alina Prochasek - I LO – Wodzisław Śląski – z tekstem własnym: „Niedzielny łobiod”.

 

·         W finale wystąpiła również czwórka najlepszych uczestników z ósmej edycji Międzygimnazjalnego Konkursu Recytacji w Gwarze Śląskiej – Śląska Ojczyzna – Polszczyzna, który jest organizowany przez Gimnazjum nr 8 w Chorzowie. Przypominamy, że od początku objęliśmy patronatem konkurs dla gimnazjalistów, w nagrodę najlepsi gimnazjaliści występują w finale naszej imprezy. Należy dodać, iż z kolei w konkursie międzygimnazjalnym wystąpili najlepsi uczestnicy konkursu recytacji w gwarze dla szkół podstawowych Chorzowa i miast ościennych, zorganizowanego po raz pierwszy przez Gimnazjum nr 6 w Chorzowie. Oznacza to, iż Chorzów w tym roku po raz pierwszy ofertę spotkań z gwarą skierował do uczniów wszystkich poziomów szkół w regionie.

 

tW ramach konkursu odbyła się także debata dot. kwestii potrzeby posługiwania się gwarą. W debacie wzięli udział goście i uczestnicy, ale gros pytań było kierowanych do przedstawicieli jury – znawców gwary, naukowców z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego. Najczęstszym problemem podnoszonym podczas dyskusji było, czy gwara śląska może być uznana za język. Otóż prof. Helena Synowiec cierpliwie tłumaczyła, iż z powodu odmian gwarowych, różnic językowych i artykulacyjnych gwara nie może zostać uznana za język. Zresztą zdaniem naukowców z Uniwersytetu Śląskiego nie jest to kwestia najistotniejsza. Najważniejsze, aby gwara zachowała się wśród młodego pokolenia, aby nie definiować jej tylko jako język ulicy i narzędzie służące tylko do wyrażania najprostszych potrzeb. Tu dostrzegano istotną rolę tego typu przedsięwzięć, jak konkursy gwarowe czy szerzej regionalne. Zauważono również z optymizmem, że gwara śląska ma się całkiem dobrze i można przy jej pomocy wyrażać istotne problemy egzystencjalne, a uczniowie biorący udział w konkursie dysponują znakomitą podwójną kompetencją językową.